محمد حلبه رودی

حمد حبله رودی نویسنده قرن ۱۱ درباره جامع التمثیل جامع التمثیل از جمله کتاب های

معروف فارسی است که خواندن آن در قرن سیزدهم بسیار معمول بود و چاپ های متعددی

از آن شده است از جمله چاپ های آن ، چاپ سنگی ۱۲۶۹ به خط محمد باقر بن محمد

حسن خوانساری است. موضوع و مولف جامع التمثیل : کتابی است درباره ی تمثیل ها

و حکایت ها به ویژه حکایت هایی که به صورت امثال در آمده اند .محمد علی ( محمد )

حبله رودی، ادیب و نویسنده ی قرن یازدهم (دوره ی صفوی ) به زبان فارسی نوشته است

. او را منسوب به « حبله رود » ـ دهستانی در فیروزکوه مازندران ـ می دانند . او که در حیدر

آباد دکن هندوستان می زیست دو کتاب درباره ی مثل های فارسی با نام های مجمع الامثال

و جامع التمثیل تالیف کرد . درباره ی کتاب جامع التمثیل نقل است که شاه عباس صفوی

در مجلسی گفت : ادیبان تازی درباره ی امثال عربی کارهای شایسته ای انجام داده اند ،

امثال ترکی هم در یک مجموعه جمع شده است .اما هیچ کس امثال فارسی را گرد آوری

نکرده است . چون این سخن به گوش حبله رودی رسید بر آن شد که اثری درباره ی امثال

فارسی تالیف کند. ساخت کتاب : جامع التمثیل شامل مقدمه و ۲۰ باب به ترتیب حروف الفبا

، شامل حکایات و امثال است و در پایان بخشی با عنوان ملحقات ، شامل حکایات گوناگون اضافه

شده است . مولف در مقدمه ی کتاب خوانندگان را به ترک دلبستگی از دنیا و توجه به آخرت

سفارش می کند و به آیات قرآن و حکایات دینی استناد می کند. حبله رودی در این کتاب شرح

می دهد که چگونه و بر اساس چه ماجرایی برخی از مثل ها شهرت یافته اند . او در نظم دادن

باب های خود سعی کرده ترتیب حروف الفبا را رعایت کند مثلا باب سوم حرف ت موضوع تقوا

و توکل / باب هشتم حرف خ موضوع خاموشی سبک جامع التمثیل : سبک کتاب مانند سخن

موعظه گویا و اهل منبر است و مولف هرجا که فرصتی پیش آمده ، خواننده را نصیحت کرده

است . ویژگی بارز این کتاب به کار بردن امثال فارسی و عربی در آغاز یا میان حکایت هاست و

از آیات و احادیث بسیار استفاده کرده است . نثر کتاب ساده و بی پیرایه است.